Blog 2: Roeien met de riemen die je hebt

Misschien dromen we allemaal wel eens van een groot huis, een dure auto, verre vakanties of eindeloos kleding shoppen. Al is groot, duur, ver en veel allemaal relatief en niet voor iedereen weggelegd of gebeuren er dingen in iemands leven (denk aan het wegvallen van een partner door overlijden of scheiding, baanverlies of langdurige ziekte) waardoor de financiële situatie van degenen die voorheen in weelde leefden opeens volledig op zijn kop staat en er een totaal nieuwe balans zal moeten worden gezocht. Dat is niet makkelijk, zeker omdat emoties en/of gezondheid meespelen maar wel een “must” om de balans tussen inkomsten en uitgaven weer te herstellen, wil men niet in grote financiële problemen raken.

Soms kan de balans worden hervonden door kleine aanpassingen zoals het beëindigen van bepaalde abonnementen (b.v. tijdschriften, loterijen), omzetten van contracten naar goedkopere alternatieven (b.v. telefoonabonnement naar prepaid, vergelijken energie-aanbieders) of creatief en verstandig inkopen (b.v. kleding kopen en verkopen op Marktplaats, rond sluitingstijd naar de markt). Vaak kan er hierdoor veel meer bespaard worden dan men voor mogelijk houdt. Belangrijk is dat men een goed inzicht heeft in zijn financiën.

Maar er zijn ook situaties waar grote en ingrijpende aanpassingen nodig zijn om de balans te herstellen. Gezien de enorm positieve reacties op het praktijkvoorbeeld in het vorige blog, ook nu een illustratie uit de praktijk, uiteraard met toestemming van de persoon in kwestie. Een situatie waarin wij ons zelf -na beiden een scheiding te hebben moeten doorstaan- zo goed herkenden en wisten wat dit met name emotioneel met een mens doet….

Tijdens het 1e gesprek moest ik naar een adres met riante villa’s in de straat, een dure auto op de oprit en prachtig interieur. De man in kwestie hoog opgeleid, een goede baan maar zichtbaar geraakt door de zware last waaronder hij gebukt ging. Hij vertelde hoe hij jarenlang een goed leven had geleid zonder geldzorgen samen met zijn vrouw en kinderen. Tot het noodlot toeslag en zijn vrouw de scheiding aanvroeg. Gezien de hoge inkomsten van de voorafgaande jaren was hij gedwongen een wurgconvenant te tekenen met torenhoge alimentatie, waarvan eerst nu de consequenties doordrongen… de bonussen waren ondertussen bevroren, de kinderalimentatie sinds 2015 niet meer fiscaal verrekenbaar, de spaarrekening inmiddels opgesoupeerd en alle kredietfaciliteiten maximaal benut. Gezien er nooit een noodzaak was geweest om op de uitgaven te letten, had hij weinig inzicht in zijn uitgaven en geen flauw idee welke financiële verplichtingen er maandelijks dan wel jaarlijks nog betaald werden. Ten opzichte van de kinderen voelde hij zich schuldig; de pubers mochten niks te kort komen, hun leven was door de scheiding al extreem veranderd. Maar het water stond hem tot aan de lippen.

Hoe graag hij ook vast wilde houden aan de mooie woning, realiseerde hij zich na enkele gesprekken toch dat hij dit niet kon opbrengen en het huis zonder liefde nog slechts een bak met koude stenen was. Het huis werd relatief snel verkocht, al was het niet voor de hoofdprijs. Hierdoor daalden niet alleen de hoge hypotheeklasten maar tevens alle hoge bijkomende kosten (gemeentelijke belasting, energie, opstal e.d.) Probleem voor mensen met hoge inkomens is echter wel dat zij meestal niet in aanmerking komen voor sociale huurwoningen en genoodzaakt zijn om tegen hoge huurprijzen in de vrije sector terecht te kunnen.

Ook realiseerde hij zich dat hij de liefde van de kinderen niet kon kopen en hen eigenlijk moest leren om op een andere manier met geld om te gaan. Want hoe goed je het ook hebt, een onverwachte gebeurtenis kan opeens je hele (financiële) leven op zijn kop zetten en ook dan moet je gelukkig kunnen zijn. Uiteraard sputteren de kinderen tegen maar hij hoopt dat zij binnenkort toch inzien wat écht belangrijk is en beseffen dat je geld maar 1 keer uit kunt geven.

Samen hebben we hard gewerkt om inzichtelijk te krijgen wat er in de loop der jaren allemaal aan overeenkomsten was afgesloten. André wilde het liefst gelijk alles beëindigen wat niet verplicht was echter is het wel noodzakelijk om te kijken of dat ook altijd het verstandigst is. Zo was er bijvoorbeeld een levensverzekering die al 18 jaar liep. Door deze nog 2 jaar langer te laten doorlopen (en te betalen) is de vrijstelling zoveel hoger en kan hij deze belastingvrij laten uitkeren in plaats van nu flinke bedragen aan de fiscus te moeten afdragen. Ook liepen er uitvaartverzekeringen die hij al schriftelijk had opgezegd met het idee € 16,- per maand te besparen. Maar stel dat het noodlot toe zou slaan, spaargeld voor een begrafenis of crematie had hij niet meer. Gelukkig wilde de maatschappij na een telefoontje de verzekering herstellen. In praktijk is er veelal toch wel het een en ander mogelijk bij instanties en zelfs deurwaarders en incassobureaus mits men de situatie uitlegt. Al is de één wel een stuk menselijker dan de ander.

Natuurlijk was er ook nog die dure auto. Weliswaar was dit een lease-auto van de zaak maar desondanks kostte hem dit een vorstelijk bedrag per maand (gezien eigen bijdrage, bijtelling) terwijl hij nota bene bijna altijd met de trein naar zijn werk ging. Parkeren in de hoofdstad is immers een drama. En zo stelde hij nuchter “als ik verder in de schulden raak en in de schuldsanering terecht kom, moet die auto er ook uit. Kan de auto beter gelijk de deur uit.”

Men zegt wel eens dat een ongeluk nooit alleen komt. In deze absoluut een feit want door een re-organisatie raakte hij zijn goede baan kwijt. En helaas voor velen is een WW-uitkering niet 70% van het laatstverdiende loon maar wordt er een maximum gehanteerd waardoor het inkomen van ca. € 7.500,- netto per maand daalde naar circa € 1.900!! Bovendien is deze zomer de regelgeving inzake de werklozen aangescherpt.

André was ten einde raad. Hij had naar aanleiding van onze gesprekken inzicht gekregen in zijn financiële zaken en zelf de juiste stappen gezet en prioriteiten gesteld. Hij was een “rijker man geworden”, zoals hij zelf zei. Niet op zijn bankrekening maar wel in zijn hart. Ook had hij rust gekregen nu we goede regelingen hadden getroffen met schuldeisers. Bovendien had hij door alle dingen die gebeurd waren, ontdekt wie zijn echte vrienden waren en hem door dik en dun steunden. Maar nu werd opnieuw de financiële balans verstoord. Gezien hij er emotioneel zo doorheen zat, hebben we besloten flankerende hulp in te schakelen. Dit helpt hem (gelukkig worden de consulten door de ziektekostenverzekering betaald. De goedkoopste verzekering is dus niet altijd per definitie de beste keuze) en langzaam zie je hem weer opkrabbelen al moet hij er hard voor knokken.

Gezien er geen niet-wijzigingsbeding was opgenomen in zijn convenant en een alimentatieverplichting van € 3.986,- niet is op te brengen van zijn uitkering, ligt er nu een verzoek bij de Rechtbank voor nihil-stelling c.q. verlaging van de alimentatie.

Hopelijk vindt de uitspraak op korte termijn plaats en kunnen we de balans weer herstellen, dit maal niet alleen aan de uitgaven-kant maar lukt het ook om de inkomsten te verhogen. André is inmiddels heel creatief geworden en ik ben ervan overtuigd dat het hem gaat lukken!

Met dit voorbeeld wil ik niet alleen aangeven dat je moet roeien met de riemen die je hebt, zeker als de financiële balans uit evenwicht is maar ook dat een ieder dit kan overkomen. Arm, rijk, jong, oud, intelligent of beperkt. Je kijkt iemand wel tegen zijn hoofd maar er niet in, dus oordeel niet alvorens je weet wat er daadwerkelijk speelt.