Blog 14: Nooit te oud om te leren

Na een hele lange wachttijd eindelijk op gesprek mogen komen bij de rechtbank en benoemd als professioneel bewindvoerder! Regelmatig zijn er cliënten waarbij het wenselijk en/of noodzakelijk is om zijn/haar financiën te beschermen door middel van een maatregel die verder gaat dan budgetcoaching of – beheer. Daarbij is het naar mijn mening belangrijk om het maximaal mogelijke uit de mens en de situatie te halen en betrokken te zijn bij mens en maatschappij. Dit begint m.i. bij aandacht voor de klant en het onderzoeken wat de reden(en) zou(den) kunnen zijn voor de problematiek. Veelal liggen de oorzaken op een dieper vlak dan logisch is of voor de hand liggend. Dat biedt mij de mogelijkheid om maatwerk te verrichten en eveneens inzicht voor mijn cliënten om te leren hoe de eventuele problemen (gezamenlijk) aan te pakken. Als dat besef er is, kan een plan gemaakt worden en gewerkt worden aan het bereiken van financiële en emotionele stabiliteit om rust te creëren. En of dat ‘instrument’ nu budgetcoaching, beheer of bewindvoering heet, de persoonlijk aanpak blijft hetzelfde al zijn er natuurlijk wel een aantal verschillen in de uitvoering c.q. wettelijke regelgeving dienomtrent.

Enige maanden geleden werd ik door een gemeente benaderd om de financiële situatie van een inwoner van die stad in kaart te brengen omdat men zich grote zorgen maakte om de desbetreffende heer. Alles was al geprobeerd; gemeentelijke schuldhulpverlening, bewindvoering, coaching en reclassering maar iedere poging mislukte binnen korte tijd en leidde tot meer frustratie en agressie bij cliënt en meer schulden, waardoor de kans op recidive steeds groter werd. Deze man van middelbare leeftijd is opgevoed door grootouders die, zoals hij zelf zegt, nooit hebben afgerekend bij de supermarkt waardoor hij stelen en andere strafrechtelijke acties met de paplepel ingegoten heeft gekregen en hierdoor zelf ook veelvuldig in aanraking is gekomen met justitie. Daarnaast heeft hij zolang hij zich kan herinneren al een bijstandsuitkering, heeft een fysieke beperking waardoor reguliere arbeid onmogelijk is, heeft hij al sinds zijn 16e non-stop geblowd en zijn door gebrek aan inzicht en ondersteuning al jarenlang schulden opgebouwd bij meerdere instanties. Door de hele situatie zat hij ook gekluisterd aan huis.

Uit de gesprekken blijkt dat cliënt met name boos is omdat er geen aandacht was voor zijn problematiek, zijn persoon. Er werd gekeken naar cijfertjes en papieren maar verzuimd werd om te onderzoeken wat de oorzaak was van de (financiële) situatie en werd hij niet betrokken bij het proces, waardoor puur gekeken werd naar de maandelijkse vaste lasten en de betaling daarvan maar schulden onafgelost bleven omdat hij officieel geen afloscapaciteit had vanuit zijn bijstandsuitkering. Met als gevolg de bekende vervelende brieven en telefoontjes van opdringerige schuldeisers en incassobureaus, hetgeen natuurlijk averechts werkte bij een type zoals meneer. Door aandacht te geven aan de klant, écht naar hem te luisteren, blijkt dat hij juist een enorm verantwoordelijkheidsgevoel heeft. Hij wil persé niet in de schuldsanering noch naar de instantie voor gemeentelijke schuldhulpverlening maar zelf zijn opgebouwde schulden aflossen, dit zelfs uit zijn zogenaamde vrij te laten bedrag!

Er is een plan van aanpak gemaakt waarbij tevens flankerende hulp is ingeschakeld in de zin van een liefdevolle zorgverleenster die hem dagelijks helpt met boodschappen, koken, doktersbezoeken en hem regelmatig ook even meeneemt naar de stad of een leuke activiteit zodat hij uit zijn isolement komt. Daarnaast heeft hij sinds kort een scootmobiel via de gemeente gekregen zodat hij weer mobiel is. En uiteraard heb ik zijn financiële situatie in kaart gebracht, regelingen getroffen met alle schuldeisers en een strak budgetplan opgesteld. Daarbij is het passen en meten geweest en moest cliënt nadat er onverwacht toch nog een onbekende schuld boven water kwam, de broekriem nog strakker aantrekken. Als dan onverhoopt een schuldeiser een rekening blijkt te zijn vergeten mee te nemen in de regeling omdat deze nog ergens in een werkvoorraad zat, beangstigt me even het gevoel dat het plan alsnog mislukt. Maar gelukkig zijn er bij de grote, bekende gerechtsdeurwaarders ook vriendelijke medewerkers die wél begrip hebben voor de situatie van cliënten en het verantwoordelijkheidsgevoel van schuldenaren ‘belonen’ door de regeling simpelweg iets langer te laten lopen in plaats van een ondraaglijk aflosbedrag op te leggen.

Inmiddels zijn we 5 maanden verder en is al ruim 15% van zijn schuld afgelost. Een topprestatie voor iemand die slechts € 924,- uitkering per maand heeft en daar zijn vaste lasten (huur, gas, water, electrisch, ziektekostenverzekering, televisie en telefoon), huishoudgeld én zijn aflossingen van ruim € 200,- per maand van betaalt. En niet te vergeten de verzorging van zijn trouwe, lieve viervoeter! Daarnaast – en dat is uiteindelijk nog belangrijker – zit meneer zoveel beter in zijn vel; hij is na 36 jaar drugsgebruik nu clean, ziet er goed uit, is vrolijk en kijkt met vertrouwen naar de toekomst. Hij kent zijn valkuilen en belt mij keurig op als er een vervelende brief is gekomen van een schuldeiser met het verzoek of ik ze wil bellen omdat hij weet dat hij boos wordt als er iets onprettigs wordt gezegd. Ook krijgt hij zijn leefgeld per week en niet per maand. Dat is zelfreflectie.

Ik heb hem zojuist gevraagd of ik dit artikel mocht plaatsen en hij is zo positief en goed bezig, dat ik plaatsvervangend super trots op hem ben. 50 Jaar en je leven en financiën zo over een andere boeg te gooien, dat verdient RESPECT!

Al met al blijkt dat welke maatregel er ook wordt getroffen, of het nu budgetcoaching, beheer of bewindvoering is, het van essentieel belang is om échte aandacht te schenken aan de cliënt en die niet uit het oog te verliezen. Dan kan er met de cliënt tot een oplossing worden gekomen en kan er rust worden gecreëerd. (Helaas is het niet altijd zo dat de klant zijn hele schuld kan aflossen, hoe bereidwillig hij/zij ook is maar een oplossing kan soms ook zijn om tot het maximaal mogelijke te komen en hem/haar te ontzorgen).